Từ tiểu luận đến ảo mộng huyền bí, dưới đây là một số ý tưởng về những cuốn sách đáng đọc trong tháng này, lựa chọn bởi biên tập viên Jane Ciabattari.

1. Essays – Lydia Davis

Tiểu thuyết gia đầy sáng tạo Davis, cũng là một nhà tiểu luận, nhà phê bình và dịch giả uyên bác, với tâm trí luôn đam mê tìm tòi xuyên suốt 33 bài tiểu luận, bình luận, đánh giá, mở đầu, quan sát, phân tích và chia sẻ, trải dài trong 50 năm qua.

Ở bài viết thứ nhất trong số năm bài tuyệt hay về phong cách viết và ảnh hưởng, bà mô tả cách mình đi theo sự dẫn dắt của cha mẹ (cả hai đều có truyện ngắn được xuất bản trên tờ The New Yorker), và sau đó phát triển phong cách cô đọng, đặc biệt của mình thông qua việc đọc Franz Kafka, Grace Paley và Samuel Beckett.

Tuyển tập cũng gồm các bài tiểu luận về Stendhal, Gustave Flaubert, Maurice Blanchot, Roland Barthes và Lucia Berlin, và các nghệ sĩ hình ảnh Joan Mitchell và Joseph Cornell. Tiểu luận kết của bà đặt ra câu hỏi về “nghệ thuật ghi nhớ trong một thời đại quên lãng,” và khám phá “thói quen không thể tránh khỏi của tâm trí, là làm phép ẩn dụ.” Một tuyển tập văn chương đồng hành thiết yếu.

2. Love Unknown – Thomas Travisano

Trong tiểu sử sâu sắc của mình, Travisano sử dụng chất liệu thơ và truyện ngắn từ thư từ, ghi chép, phỏng vấn và lưu trữ của nữ tác giả Elizabeth Bishop.

Ông cũng đến thăm những nơi mà Bishop từng trú ngụ, từ nơi sinh của bà (Worcester, Massachusetts) và Great Village, Nova Scotia, nơi bà trải qua thời con gái, đến Greenwich Village, Paris, Key West, Rio de Janeiro và Cambridge, nơi bà sống giữa các nhóm nghệ sĩ và trí thức. Ông phân tích liên hệ giữa những bài thơ của bà với những sang chấn đầu đời (cha của Bishop qua đời khi bà chỉ là một em bé mới sinh; lên 5 tuổi, mẹ của bà mắc chứng tâm thần nghiêm trọng và buộc phải nhập viện, trong khi người chú đứng ra làm người giám hộ thì lại lạm dụng bà), cũng như với những con người và những nơi chốn đã định hình cuộc đời bà.

Marianne Moore, Robert Lowell, Frank Bidart và các nhà xuất bản của Bishop đều đóng một vai trò nhất định, nhưng mạnh mẽ nhất là những người phụ nữ sát cánh bên bà.

3. The Revisioners – Margaret Wilkerson Sexton

Với nghệ thuật phi thường, sự đồng cảm và hy vọng, Sexton khơi gợi tiếng nói của ba thế hệ phụ nữ trong một gia đình, trải qua chế độ nô lệ năm 1855; luật Jim Crow phân biệt chủng tộc năm 1924; và cuối cùng là New Orleans năm 2017, mới dựng lại sau bão Katrina.

Josephine đã chú ý người nô lệ mới, Jupiter, kể từ khoảnh khắc anh xuất hiện tại đồn điền Wildwood, và vẫn giữ liên hệ với anh ngay cả sau đó. Người phụ nữ của thế hệ tiếp theo, cũng được gọi là Josephine, đã cùng với người chồng mới cưới Jericho làm nghề lĩnh canh, và khi gia đình khấm khá hơn, hai người đã chuyển đến khu phố nơi một cặp vợ chồng da trắng cũng sống gần đó. Tình bạn vừa chớm nở của Josephine với người vợ kia đã sớm lụi tàn vì sự liên quan của cô với Ku Klux Klan. Ava, cô gái trong thời hiện đại, được thừa hưởng tất cả sự khôn ngoan của họ, của mẹ, của bà ngoại cô.

4. In the Dream House – Carmen Maria Machado

Nhà văn truyện ngắn từng đoạt nhiều giải thưởng, Machado, đem đến cuốn hồi ký chân thực về tác động của lạm dụng tâm lý. Cô gọi người bạn gái đầu tiên của mình là “người phụ nữ trong Ngôi nhà Mơ ước” (the woman in the Dream House), ẩn dụ về ngôi nhà họ chung sống tại thành phố Iowa.

Thuở ban đầu, đó là một mối quan hệ nồng nhiệt và hai người thường cùng nhau đi du lịch. Thế nhưng, cô bạn gái ấy đã dần thể hiện tính sở hữu và thích làm người khác xấu hổ, quyết định đi 408 dặm tới Bloomington, Indiana với một bạn gái khác. Machado khéo léo nói về ảnh hưởng sâu sắc của những ký ức này qua các tiêu đề chương hấp dẫn: “Ngôi nhà Mơ ước hay Kiểm hàng Tồn kho: Cô ấy khiến bạn phải nói chuyện gì đang không ổn với mình” (Dream House as Inventory: She makes you tell her what is wrong with you) và “Ngôi nhà Mơ ước hay Khát khao Sở hữu Ma quỷ” (Dream House as Demonic Possession).

Machado khám phá những so sánh với truyện cổ tích, Star Trek và bộ phim Gaslight. “Phụ nữ cũng có thể lạm dụng phụ nữ khác,” cô viết. Trải nghiệm mệt mỏi của cô là bằng chứng sinh động.

5. Disturbance – Philippe Lançon

Hồi ký của Lançon về cuộc tấn công vào tòa soạn tuần báo trào phúng Charlie Hebdo của hai kẻ khủng bố ở Paris vào ngày 07/01/2015 đã cho thấy cách mà sự kiện này chia đôi cuộc đời của ông.

Lançon chia sẻ sự bàng hoàng của mình khi chứng kiến những đồng nghiệp thiệt mạng ngay tại tòa soạn và trước những vết thương của chính ông vào ngày xảy ra vụ tấn công. Trong vài tuần, các nhân viên còn sống sót của Charlie đã xuất bản một ấn bản ‘hồi sinh,’ bao gồm cả câu chuyện của Lançon, nhưng ông vẫn rất sốc và không thể tin vào thực tế, khúc dạo đầu của nhiều năm phục hồi. Việc tái tạo khuôn mặt bị vỡ vụn đòi hỏi hàng tháng trời trong bệnh viện dưới sự bảo vệ của lính vũ trang, trải qua nhiều cuộc phẫu thuật, điều trị vật lý trị liệu và điều trị rối loạn tâm lý sau chấn thương. Niềm ủi an ông trong quá trình hòa nhập vào cuộc sống mới là gia đình, bạn bè thân thiết, văn học, nghệ thuật và âm nhạc.

Lançon đã giành giải thưởng Prix Femina cho tác phẩm chứng nhân phục hồi tuyệt vời này. Sách được Steven Rendall dịch từ tiếng Pháp.

6. The Accomplice – Joseph Kanon

Những “thợ săn phát xít” đã tìm lại được công lý sau Thảm họa Holocaust khi mà vào năm 1960, trùm SS, Adolf Eichmann, bị bắt giữ – sau đó là xét xử – bởi Mossad, cơ quan mật vụ Israel.

Tiểu thuyết gián điệp mới của Kanon, kể về Aaron, một nhà phân tích người Mỹ làm việc cho CIA, người đã đến Buenos Aires vào năm 1962 thay cho chú Max của anh, một người sống sót từ Trại Auschwitz. Max bị ám ảnh bởi những ký ức thời chiến và sự tàn bạo của Otto Schramm, một bác sĩ Đức Quốc Xã đã cho thực hiện các thí nghiệm y tế trên trẻ em. Schramm đã được báo cáo là đã chết, nhưng Max phát hiện ông ta đang ở Hamburg, và trò rượt đuổi chính thức bắt đầu. Ở Argentina, Aaron lần theo nơi ở của Schramm qua những cựu phát xít lưu vong, Peronistas, Mossad, cũng như các mật vụ CIA và các nhà ngoại giao ở Brazil, nơi Schramm hy vọng chọn làm nơi ở mới.

Với đầy những bất ngờ, The Accomplice quả là một tiểu thuyết phức tạp và thỏa mãn.

7. Space Invaders – Nona Fernández

Estrella González Jepsen sẽ luôn ám ảnh những giấc mơ của các bạn cùng lớp. Họ chia sẻ những mảnh vỡ tạo nên hồi ức của mình về thời kỳ khó khăn trong lịch sử Chile.

Một trong những người bạn hồi tưởng lại bím tóc đen dài của cô, những người khác nhớ mái tóc ấy lúc buông xõa, trong khi người khác chỉ nhớ giọng nói của cô. Maldonado mơ về những lá thư cả hai viết ngay cả khi đã học xong trung học. Riquelme mơ về chuyến thăm tới nhà cô bạn, nơi họ chơi trò người ngoài hành tinh (Space Aliens), và nơi cậu thấy cha cô, một sĩ quan quân đội cấp cao trong chế độ Pinochet tàn bạo, loại bỏ bàn tay trái của mình.

Căng thẳng và gợi cảm, tiểu thuyết thứ bảy của tác giả Chile, Fernández, cho thấy cái cách mà một chế độ độc tài làm việc từ bên trong để định hình cuộc sống. Sách được Natasha Wimmer dịch từ tiếng Tây Ban Nha.

8. On Swift Horses – Shannon Pufahl

Tiểu thuyết đầu tay đáng chú ý này lấy bối cảnh vào giữa thập niên 1950, khi những phụ nữ và đàn ông đồng tính bị gạt ra bên lề và bị đàn áp.

Muriel di cư từ vùng nông thôn Kansas đến San Diego cùng với chồng Lee, người anh trai Julius của Lee dự định sẽ tham gia cùng họ. Nhưng Julius lại sống trôi dạt từ sòng bạc này sang sòng bạc khác, ngay trước những người đàn ông mà anh ta bày trò gian lận, từ Las Vegas – nơi anh ta tìm được một công việc trong sòng bạc và một người bạn trai chân thành – đến Tijuana. Trong khi đó, sự độc lập của Muriel với chồng được thể hiện qua các chuyến đi cá độ bí mật ở trường đua Del Mar, nơi có “những con ngựa cao lớn, cứng cáp, và được quản lý lỏng lẻo.”

Cô tích lũy đủ tiền mặt để mua khu bất động sản mơ ước của Lee, và ở đó cô gặp người phụ nữ hàng xóm sẽ thay đổi cuộc đời cô. Với ngôn ngữ tuyệt đẹp, Pufahl kéo chúng ta vào một thế giới thân mật gần gũi, nhưng đôi khi nguy hiểm khó lường.

9. NVK – Temple Drake

Drake đã xây dựng bối cảnh cho tiểu thuyết đầu tay pha trộn nhiều thể loại siêu hấp dẫn của mình từ phần mở đầu. Naemi Vieno Kuusela sống sót sau một vụ thảm sát nhắm vào gia đình mình ở Bắc Karelia, miền đông Phần Lan vào khoảng năm 1579.

Trở nên bất tử thông qua một nghi lễ máu, cô xuất hiện hết lần này đến lần khác, khi thì là người vợ không con của một ngư dân Phần Lan, khi lại là một sinh viên ở London năm 1974. Tại Thượng Hải vào năm 2012, cô lọt vào mắt xanh của một doanh nhân đang gặp gỡ khách hàng ở một câu lạc bộ tư nhân. Chẳng hề bị ấn tượng bởi chiếc xế Jaguar hay bộ đồ hiệu Prada của anh, cô đơn giản là thích việc anh tận dụng “cơ hội và trực giác.” Khi cả hai lao vào cuộc tình, Zhang cũng bắt đầu tìm cách điều tra danh tính của cô. Thế rồi Mad Dog, một người bạn cũ, bị giết hại, và Zhang dần thấy đời mình biến thành phim kinh dị. Các cảnh u tối ở Thượng Hải siêu nhiên cũng hấp dẫn không kém những “kiếp trước” của NVK.

10. The Starless Sea – Erin Morgenstern

Zachary Ezra Rawlins, con trai của một thầy bói, đã tìm thấy một cuốn sách không có trong danh mục của thư viện đại học của mình ở Vermont. Cậu bắt đầu đọc về một tên cướp biển, một buổi nghi thức với một thầy giúp lễ trong một thư viện ngầm lạ và, sốc nhất là, một sự cố trong thời niên thiếu của chính cậu, khi Zachary tìm thấy một cánh cửa sơn trong một con hẻm và đã không mở nó.

Khám phá này đã khởi đầu một nhiệm vụ liên quan đến định mệnh và tình yêu, Mặt trăng, vua cú, ong, chìa khóa, kiếm, mèo, hầm mộ và một hành trình đầy rủi ro đến một thế giới bí mật, một “xứ xở của những cuốn sách” nằm gần Biển Không Sao (Starless Sea). Câu chuyện của Morgenstern sẽ khiến bạn thích thú các hiệu ứng đặc biệt – siêu hình, câu đố trí tuệ, trích dẫn và liên hệ văn học và tài liệu tham khảo (Borges: “Tôi luôn tưởng tượng rằng Địa đàng sẽ là một loại thư viện nào đó.”) Đây quả là giấc mơ của hội mọt sách.

Kim Phụng (Theo BBC)

Leave a comment

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

Create your website at WordPress.com
Get started
%d bloggers like this: