Từ một nghiên cứu về tình dục đến một tiểu thuyết châm biếm, 2019 là một năm tuyệt vời cho sách. Lindsay Baker đã tuyển chọn danh sách hàng đầu cho độc giả của BBC Culture, bao gồm những cái tên như Three Women, Phantoms Nickel Boys.

1. Three Women – Lisa Taddeo

Lisa Taddeo đã rong ruổi khắp nước Mỹ suốt 08 năm để trò chuyện với phụ nữ về ham muốn tình dục của họ, và kết quả của hành trình này là một cuốn sách liệt vào hàng bán chạy nhất, đồng thời là một trong những tác phẩm phi hư cấu được nhắc đến nhiều nhất trong năm nay. Trong đó, Taddeo đặc biệt tập trung vào ba người phụ nữ, và thông qua những câu chuyện của họ, cô đào sâu vào câu hỏi về cách thức mà khát khao tình dục vận hành ở người nữ.

Three Women là tác phẩm văn học về đời sống tình dục của ba phụ nữ Mỹ đã được ca ngợi là một tác phẩm kinh điển về nữ quyền,” Emma Jacobs bình phẩm trên tờ Financial Times. “Giống như phong trào #MeToo, cuốn sách soi rọi vào những đau đớn và bất cân về sức mạnh. Nó chứa đựng mô tả tỉ mỉ, chân thực không hề giật gân.”

2. I Never Said I Loved You – Rhik Samadder

Trong hồi ký của mình, diễn viên kiêm nhà báo Rhik Samadder trầm tư về những trải nghiệm phức tạp trong cuộc sống qua con mắt hài hước ấm áp. “Đây là một trong những hồi ký lập dị và tuyệt vời nhất mà tôi từng đọc,” Kate Kellaway chia sẻ trên tờ Observer.

Từ lạm dụng tình dục đến rối loạn ăn uống và tự làm hại bản thân, những trải nghiệm được mô tả đều rất u tối. Samadder cố gắng xác định vai trò của trầm cảm trong cuộc sống của mình, cố gắng hiểu nó và cũng đưa ra một số lời khuyên. Mỗi chương sách đều bắt đầu với tựa “How to …” (Làm thế nào để …), I Never Said I Loved You không chỉ là một cuốn hồi ký, nhưng còn là một cuốn cẩm nang. “Nó giống như một trò giải trí không mấy đứng đắn,” Kellaway viết. “Có những lúc ta cảm thấy tội lỗi vì đã quá tận hưởng cuốn sách.”

3. Trick Mirror: Reflections on Self-Delusion – Jia Tolentino

Trick Mirror là tập tiểu luận của cây bút xuất thân từ tờ New Yorker, Jia Tolentino, và hiện là một trong những cuốn sách được bàn tán nhiều nhất trong năm nay.

Những hiểu biết sâu sắc của cô về bản sắc, nữ quyền và internet được khai mở qua nhiều chủ đề khác nhau, từ tôn giáo, ma túy, đến ngành công nghiệp cưới xin và cả văn hóa người nổi tiếng. “Tolentino là một nhà tiểu luận kinh điển tựa như Montaigne,” Laura Miller đăng trên Slate. “Hướng từng trang viết của mình đến sự hiểu biết về những gì cô suy nghĩ và cảm nhận về cuộc sống, thế giới và bản thân.”

4. Underland: A Deep Time Journey – Robert Macfarlane

Tác giả danh giá Robert Macfarlane đưa độc giả vào hành trình đến thế giới dưới chân chúng ta trong cuốn sách nổi tiếng Underland, một trong những tác phẩm phi hư cấu được hoan nghênh nhất từ trước đến nay.

Từ sông băng Greenland, đến các khu lăng mộ thời Đồ Đồng và hang động biển Bắc Cực, Underland là một chuyến đi xuyên qua quá khứ, hiện tại và tương lai của hành tinh của chúng ta. “Những đoạn văn xuôi được chạm khắc” của ông thật đáng kinh ngạc, William Dalrymple viết trên tờ Guardian: “Cuốn sách có thể xem là đạt chất lượng sử thi, thần thoại. Một tài năng hiếm hoi đã hiện lên trong tác phẩm này. Với Underland, ông đã viết một trong những tác phẩm phi hư cấu tham vọng nhất của thời đại chúng ta, một Đường đến Oxiana * mới trong khoảnh khắc chạng vạng của Kỷ Nhân Sinh.”

* Đường đến Oxiana (Road to Oxiana) là cuốn sách thuộc thể loại du ký của Robert Byron, xuất bản lần đầu năm 1937. Nó được nhiều nhà văn xem là ví dụ điển hình của một cuốn du ký tuyệt hay.

* Kỷ Nhân Sinh (Anthropocene) là thuật ngữ miêu tả giai đoạn gần đây nhất trong lịch sử Trái Đất. Nó không có điểm khởi đầu chính xác, nhưng có thể coi là bắt đầu vào khoảng cuối thế kỷ 18, khi những hoạt động của loài người mới bắt đầu có ảnh hưởng toàn cầu đến khí hậu và hệ sinh thái.

5. We Cast a Shadow – Maurice Carlos Ruffin

Vừa là tác phẩm châm biếm về phân biệt chủng tộc, vừa là câu chuyện gia đình đầy cảm động, tiểu thuyết đầu tay của Ruffin, We Cast a Shadow, là một trong những tác phẩm rất được lòng giới phê bình trong năm nay.

Một tiểu thuyết kỳ lạ thuộc dòng giả tưởng (Sci Fi), cuốn sách lấy bối cảnh một thành phố của nước Mỹ trong gần tương lai với đầy những khu dành riêng (ghettos) và rất nhiều cảnh sát bạo lực, nơi phòng khám của Bác sĩ Nzinga đang đưa ra một quy trình thử nghiệm để làm cho cư dân trông bớt “đen” hơn. “Dòng chảy lưu loát trong tâm trí của người kể chuyện giữ cho chúng ta được tập trung, độc giả chạy đua để theo kịp khi những suy nghĩ của anh ấy lướt nhanh trên từng trang giấy,” Nana Kwame Adjei-Brenyah viết trên tờ New York Times. “Hãy đọc cuốn sách này và tự hỏi: Đây có phải là thế giới bạn muốn hay không?”

6. Mouth Full of Blood – Toni Morrison

Nữ nhà văn từng đoạt giải Nobel và Pulitzer, đồng thời là một trong những cây bút nổi tiếng và được kính trọng nhất trong thời đại chúng ta, Toni Morrison, vừa mới qua đời hồi tháng 08.

Tập sách phi hư cấu của bà, Mouth Full of Blood, được xuất bản hồi đầu năm, gồm nhiều bài tiểu luận, bài phát biểu và thiền định kéo dài bốn thập niên – tất cả đều đặt ra nghi vấn về thế giới của chúng ta. Sách gồm ba phần, The Foreigner’s Home, God’s Language và Black Matter(s). Lịch sử, chính trị, chủng tộc, tôn giáo, giới tính và toàn cầu hóa của nước Mỹ đều nằm trong danh sách chủ đề, cùng với vai trò của báo chí và nghệ sĩ. Như Henrietta McKervey nhận xét trên Irish Times: “Nó rất lớn. Rất sắc. Rất tuyệt.”

7. Phantoms – Christian Kiefer

Phantoms là một cuộc thám hiểm toàn diện về chiến tranh, đan xen với những bí mật gia đình.

Cuốn sách tập trung vào Ray Takahashi, người trên đường trở về Mỹ từ chiến trường sau Thế chiến II, và nhiều thập niên sau, trong câu chuyện chồng chéo của John Frazier, một cựu chiến binh Việt Nam cũng đang quay cuồng vì chiến tranh. Biên tập viên Jane Ciabattari của BBC Culture đặc biệt giới thiệu Phantoms: “Được kể lại bằng thứ văn xuôi trữ tình sống động, tiểu thuyết của Kiefer hé lộ những nỗi buồn và mặc cảm tội lỗi ám ảnh của thời chiến, cùng những nguy hiểm của sự lãng quên.”

8. The Nickel Boys – Colson Whitehead

Một trường học cải cách hư cấu ở bang Florida trong kỷ nguyên Jim Crow là bối cảnh của The Nickel Boys, tác phẩm của nhà văn từng đoạt Giải Pulitzer và National Book Award, Colson Whitehead.

Được khen ngợi rộng rãi, đây là câu chuyện về những cậu thiếu niên da đen được gửi đến học viện, nơi tuyên bố sẽ cung cấp “các khóa đào tạo về thể chất, trí tuệ và đạo đức.” Nhưng thực tế, Học viện Niken là địa ngục chất đầy những nhân viên tàn bạo và các quan chức tham nhũng, nơi mà bất kỳ cậu bé nào chống cự đều có khả năng biến mất sau những “chuyến đi ra khỏi thành phố”. Jane Ciabattari mô tả cuốn tiểu thuyết này là “mong manh và đầy ám ảnh.”

9. The Flight Portfolio – Julie Orringer

The Flight Portfolio là tiểu thuyết dựa trên câu chuyện có thật của nhà báo người Mỹ Varian Fry, người đã tới nước Pháp thời Vichy vào năm 1940, mạo hiểm mạng sống của mình để giúp các nghệ sĩ, nhà văn và nhiều người khác thoát khỏi Đức Quốc Xã.

“Cách kể chuyện kinh điển dưới lăng kính cấp tiến mới mẻ,” Leah Greenblatt viết trên Entertainment Weekly. “Portfolio cung cấp minh chứng cho một điều kinh điển khác: sức mạnh biến đổi bền bỉ của nghệ thuật và tình yêu, dưới bất kỳ hình thức nào.” Trong khi Jane thì nhận xét trên BBC rằng cuốn sách “chứa đầy những nhân vật đặc biệt, những khoảng khắc cận kề cái chết, những mất mát bi thảm và điềm báo khủng khiếp về Thảm họa Holocaust sắp xảy ra.”

10. Night Boat to Tangier – Kevin Barry

Kevin Barry là “một người kể chuyện tỏ tường tâm lý con người và là một người có tầm nhìn trữ tình nhất quán,” Alan Warner chia sẻ trên Guardian.

Tiểu thuyết mới nhất của Barry, kể về câu chuyện của những tên xã hội đen già nua người Ireland, Charlie và Maurice, những người đang canh giữ bến phà ở miền nam Tây Ban Nha, để tìm kiếm cô con gái 23 tuổi của Charlie, Dilly. “Đây là một mô tả tỉ mỉ, sống động đến mức tàn khốc về tội ác nghiêm trọng và hậu quả thực sự của nó,” Warner viết tiếp trong bài đánh giá của mình. “Văn xuôi tựa như đang mơn trớn, lần lượt tung ra những đoạn văn nhanh chậm, một bức điện báo của ý thức thoáng qua … Barry nhạy cảm đến kỳ lạ; ông hòa hợp với các linh hồn, với những sự hiện diện xấu xa, với lãnh nguyên tâm linh xung quanh chúng ta.”

11. Orange World and Other Stories – Karen Russell

Cuốn sách mới nhất từ tác giả của Swamplandia! Vampires in the Lemon Grove cũng là một tập truyện ngắn cực kỳ tuyệt vời.

Cây bút từng vào chung khảo Pulitzer đã tạo ra nhiều tình huống kỳ lạ trong những câu chuyện sống động của cô. Russell là “bậc thầy truyện ngắn,” Jane Ciabattari trên BBC Culture, người đã “khéo léo dùng nhiều câu chữ phức tạp và nhiều bước chuyển bất ngờ, đẩy ngôn ngữ đến giới hạn của nó. Mỗi câu chuyện trong số tám câu chuyện này sẽ đều đem đến một vũ trụ không thể xóa nhòa.”

12. Coventry – Rachel Cusk

Theo Mia Leith trên tờ Financial Times, giọng văn của Rachel Cusk đã “tạo ra tiếng vang lớn và rõ ràng” trong tuyển tập tiểu luận mới của bà, Coventry.

“Trước những phản ứng đối lập khi hồi ký trước đây của bà ra mắt,” Leith viết, “một tuyển tập phi hư cấu có thể được coi là bước đi táo bạo.” Cuốn sách chủ yếu nói về chức năng của việc kể chuyện, đặc biệt là những câu chuyện về người phụ nữ. Như Cusk viết trong chính Coventry: “Như thể tôi được sinh ra đã cầm tù trong một khối đá, giải thoát bản thân trở thành là một điều vừa cần thiết vừa là nghĩa vụ.” Nó là một cảm giác mà bà cho là “đã hoạt động đủ tốt trên cương vị một mô hình cho cuộc đấu tranh của người phụ nữ đương đại hướng tới tự do cá nhân.”

13. Fleishman is in Trouble – Taffy Brodesser-Akner

Cuốn sách cực kỳ phổ biến trong mùa hè năm nay là tiểu thuyết đầu tay của nhà văn từ New York Times, Taffy Brodesser-Akner, một cái nhìn châm biếm sắc sảo về hôn nhân và ly hôn thời hiện đại, được chia thành hai phần.

Toby Fleishman đang trải qua một cuộc ly hôn cay đắng với cô vợ Rachel, người đã để lại hai đứa con của họ cho Toby rồi biến mất. “Fleishman nghiên cứu về phụ nữ, nhưng nó cũng nghiên cứu các mối quan hệ,” Katy Waldman nhận xét trên tờ New Yorker. “Brodesser-Akner vận dụng tiểu thuyết hôn nhân như thể nó là một vật thể nằm ở phía bên kia chiếc giường.”

14. Brilliant, Brilliant, Brilliant, Brilliant, Brilliant: Essays – Joel Golby

Chứa đầy quan sát hài hước sâu sắc và những suy nghĩ cá nhân nghiêm túc, tác phẩm viết cho Vice đã giúp Joel Golby có thêm người hâm mộ.

Cuốn sách yêu thích hàng đầu của thế hệ millennial là tập hợp các bài tiểu luận mới hoặc phiên bản mở rộng của chúng, và đã được đón nhận nồng nhiệt. Nó bao gồm những suy ngẫm của tác giả về cái chết, rượu chè, tình bạn, những mất mát – và cả khía cạnh tâm lý của những chủ nhà chuyên mua nhà để cho thuê. Trong số các bài tiểu luận nổi bật là tác phẩm ‘hit’ được đọc rộng rãi Things You Only Know When Both Your Parents Are Dead.

“Khéo léo pha trộn giữa sự tự ti sâu sắc và sự khoe khoang gần như đáng yêu, Golby đã giải quyết các chủ đề lớn và nhỏ với cùng suy nghĩ phân tích và sự nhiệt tình,” Adam Kay viết trên tờ Observer.

15. 10 Minutes 38 Seconds in the Strange World – Elif Shafak

Nằm trong danh sách xét Giải Booker, tiểu thuyết của Elif Shafak được kể từ góc nhìn của Tequila Leila trong “những khoảnh khắc vẫn còn chút tỉnh táo” sau khi vừa qua đời.

Mỗi phút đều mang đến một ký ức phong phú, gợi cảm gợi nhớ về một người bạn mà cô gặp tại mỗi thời điểm quan trọng trong cuộc đời mình. “Elifa Shafak luôn là nhà văn giàu lòng trắc ẩn nhất,” Francesca Segal nhận xét trên tờ Financial Times. “Đây là một cuốn tiểu thuyết mang tiếng nói đến cho những thứ vô hình, không thể chạm tới, bị lạm dụng và bị hư hỏng, dệt những bài hát đau đớn của họ thành một thứ đẹp đẽ tuyệt vời.”

Kim Phụng (theo BBC)

Leave a comment

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

Create your website at WordPress.com
Get started
%d bloggers like this: