Trong tác phẩm kinh dị xuất sắc Rag của mình, lối viết chi tiết của Maryse Meijer đã tạo ra một cái nhìn mãnh liệt và chắt lọc về những khoảnh khắc cô lập – nói cách khác, là làm cho sự phẫn nộ hay khác thường trở nên bình thường. Dưới đây Meijer chọn 10 tác phẩm kinh dị của các cây viết nữ.

Với tư cách một nhà văn, tôi biết mình đã đi đúng hướng khi cảm thấy sợ hãi phải ngồi xuống làm việc mỗi ngày; và với tư cách một độc giả, tôi thường bị cuốn hút nhiều nhất bởi những câu chuyện về nỗi sợ, cũng như về cái đẹp, về con người. Kinh dị và ‘con cái’ của nó – sợ hãi, ghê tởm, khiếp đảm, hoảng loạn – là những người thầy tuyệt vời; bằng cách thách thức ta nhìn xa hơn, thực ra chúng khiến ta phải nhìn thật gần. Nếu muốn biết đâu là nguyên nhân làm cho xã hội suy đồi, hãy tập trung vào thứ nghệ thuật đáng ngại nhất, và câu trả lời thường đã nằm sẵn ở đó.

Chẳng có tựa sách nào trong số này được phân loại là kinh dị trong hiệu sách của bạn, bởi vì tính kinh dị không phải là điểm chính của những câu chuyện này; đúng hơn, sức mạnh của chúng là kết cục từ việc khăng khăng phải phơi bày sự kinh dị (mà hàng ngày vẫn bị coi là ‘tầm thường’) của cuộc sống, tình dục và tình yêu theo chế độ phụ hệ. Đại diện cho các nước từ Nhật, Canada, Argentina, Pháp, Áo, Anh đến Mỹ, những tiếng nói từ thập niên 1930 đến tận hôm nay, 10 nhà văn nữ dưới đây chỉ là một vài trong số ít những người kể chuyện mà tác phẩm của họ khiến tôi phải trằn trọc giữa đêm, tự vấn về mối quan hệ của chính tôi với nỗi kinh hoàng tuyệt vời mà họ miêu tả.

1. The Vet’s Daughter – Barbara Comyns

“Cô chỉ đứng đó. Xương cô nhỏ và vai cô thõng xuống; răng cô cũng không được thẳng; giá mà cô một con chó, chắc là cha tôi sẽ xử cô luôn rồi.” Thế là bắt đầu câu chuyện bi thảm về Alice, con gái của một bác sĩ thú y kỳ quặc, người vừa phát hiện ra một sức mạnh bí mật mà cuối cùng sẽ được cô dùng để chống lại bất kỳ ai muốn hạ nhục cô. Alice trò chuyện với người đọc bằng một chất giọng bình tĩnh đến kỳ lạ, trái ngược hoàn toàn với cuộc sống luôn phải đè nén cơn giận dữ của mình. Khả năng nhận ra bản chất cầm thú ở mọi người xung quanh mà Alice sở hữu là một lời nhắc nhở rằng thú tánh không nhất thiết phải là biểu tượng của sự suy đồi, nhưng là một nguồn sức mạnh và sự đoàn kết. The Vet’s Daughter nhắc nhở chúng ta rằng kẻ nghĩ rằng mình vượt trội hơn Muôn Loài– động vật hay điều gì khác – chính là loài động vật nguy hiểm nhất.

2. The Driver’s Seat – Muriel Spark

The Driver’s Seat là một câu chuyện cực kỳ buồn cười và cũng cực kỳ đáng lo ngại về một người phụ nữ có ý định tự kết liễu bằng cách thuyết phục một người đàn ông giết chết cô: nhưng trước tiên, cô có vài việc vặt cần giải quyết. Hủy hoại tất cả những ai cản đường của cô, cho dù đó là một nhân viên khốn khổ trong một cửa hàng bách hóa hay những hành khách đồng hành trên chuyến bay chở cô đến điểm hẹn cuối cùng, Lise thực sự là kẻ chẳng ai ưa được. Tương tự, văn của Spark gây ra khó chịu cực độ; tất cả mọi thứ được đẩy đến cực điểm cuồng loạn; màu sắc kỳ ảo, âm thanh hỗn loạn và cảm xúc lên xuống thất thường, tất cả khiến cho khao khát sự hủy diệt của Lise vừa kinh khủng lại vừa hợp lý, một kiểu phản ứng tiêu cực trước việc hạ thấp nhân phẩm phụ nữ, xem họ như món hàng khiêu dâm.

3. The Embalmer – Anne-Renee Caille

Một tiểu thuyết ngắn gọn nhưng ấn tượng, gợi lại những ký ức về công việc ướp xác của cha của người kể chuyện, cuốn sách mỏng này có số trang trắng nhiều bằng số trang có chữ, và đó chính là những khoảng trống giữa những cảnh chết chóc vô cùng sống động. Toàn bộ trải nghiệm của The Embalmer đặt ra câu hỏi: làm thế nào, khi đối mặt với cái chết, chúng ta nhận ra ý nghĩa của cuộc sống? Đau khổ của chúng ta kết nối với trải nghiệm của gia đình, bạn bè, hàng xóm và người lạ theo cách nào? Và đâu là bản chất của công việc và nghệ thuật? Những cái chết được mô tả, dù kỳ dị hay bình thường, đều khơi dậy nỗi đau mất mát, mang đến cho người đọc trải nghiệm riêng biệt về cái chết của chính người kể chuyện. Không dòng thời gian, không cốt truyện, tất thảy đều rời rạc, chỉ có duy nhất một người kể làm nhiệm vụ gắn kết những câu chuyện cũ, bị phân mảnh, và mong manh, như chính đời người.

4. My Heart Hemmed In – Marie N’Diaye

Hai giáo viên trong một cộng đồng nhỏ ở Pháp, vì lý do chưa biết, dần trở nên những người mà hàng xóm không thể chịu đựng được. Sau khi bỏ chồng, kẻ dường như đang thối rữa từ trong ra ngoài, những căn bệnh kỳ lạ và những biến đổi không giải thích được buộc Nadia phải tìm nơi ẩn náu ở căn nhà đáng sợ của cậu con trai, trong khi thứ gì đó đang ngày một lớn lên bên trong bụng cô. Nhiều chất gothic hơn Dracula, và đáng sợ gấp mười lần, đây là một cuốn tiểu thuyết mà tính kinh dị của nó – về mặt tâm linh lẫn vật chất, đều chính xác nhưng không thể giải thích – dường như có khả năng vượt thời gian; nó có thể đã được viết bất cứ lúc nào trong hai trăm năm qua. Một cơn ác mộng tiểu thuyết đặt ra hàng loạt câu hỏi về cộng đồng, giai cấp và tình mẹ, nhưng lại chẳng đưa ra câu trả lời.

Jordan Stump dịch từ nguyên tác tiếng Pháp Mon cœur a l’etroit

5. House of Mist – Maria Luisa Bombal

Câu chuyện ma đầy mơ mộng về một người phụ nữ kết hôn với một gã chồng vô tâm, gợi nhớ đến Rebecca của Daphne de Maurier và Gaslight của Patrick Hamilton, câu chuyện ám ảnh này giống như một cơ thể được bọc trong ngàn lớp áo; bạn biết chắc rằng có thứ gì đó bên trong, nhưng bạn sẽ chẳng bao giờ có thể chạm vào nó.

Khi Helga, đầu tiên là một đứa trẻ mồ côi và sau trở thành một cô dâu cô đơn, cố gắng cảm nhận cuộc sống trên một khu đất đầy sương mù trong rừng, bị bắt nạt tàn nhẫn cách khéo léo bởi Daniel, tưởng tượng và hiện thực hòa lẫn vào nhau trong vô vọng – hoặc có lẽ là hy vọng. Đến cuối tiểu thuyết, người đọc sẽ nhận thấy rằng những tưởng tượng của Helga không phải là trốn tránh thực tế, nhưng thực sự là khát khao trốn thoát; đối với người phụ nữ bị mắc kẹt trong một thế giới nơi cơ thể cô không bao giờ là của riêng cô, lối thoát duy nhất là thông qua trí tưởng tượng đến một thế giới mới, nơi cô là người kể câu chuyện của chính mình. House of Mist thường được mô tả như một ví dụ ban đầu của chủ nghĩa hiện thực huyền diệu, và tôi đồng ý rằng thuật ngữ này thực sự rất phù hợp với nó; đây là một cuốn sách chứng minh rằng đôi khi cách tốt nhất để miêu tả sự thực là bằng tưởng tượng.

6. Toddler-Hunting and Other Stories – Taeko Kono

Lời nguyền gia đình, nỗi ám ảnh nguy hiểm và bạo lực tình dục tràn ngập tuyện tập truyện ngắn tưởng tượng gây sửng sốt này. Trong tác phẩm tiêu đề, một người phụ nữ không con, luôn coi thường các bé gái trở nên bị ám ảnh bởi mong muốn mặc cho các bé trai những bộ quần áo đẹp và đắt tiền.

Trong Theater, một người vợ ghẻ lạnh chồng mình đang dần có mối quan hệ đen tối với một thằng gù độc ác và ả vợ xinh đẹp, bạo dâm của hắn. Trong Snow, một bi kịch gia đình khiến đứa con gái không được mong muốn thực hiện một ước nguyện chết người. Điều đáng chú ý nhất trong văn của Kono là cách cô đối diện với những vấn đề cấm kỵ; không giật gân hay bất ngờ, và chẳng bao giờ vì mục đích gây sốc, mà chỉ nhẹ nhàng hướng dẫn chúng ta thấy cách mà sự xấu hổ có thể trở thành sự phá hủy, và khao khát được giải phóng. Đáng sợ, giàu tình cảm, và kỳ lạ, những câu chuyện tuyệt vời này vừa gây khó chịu, lại vừa thoải mái, và còn tuyệt vọng.

7. In a Lonely Place – Dorothy B. Hughes

Được viết vào năm 1947, kiệt tác đen tối này được thuật lại bởi một gã tâm thần lạnh lùng, rình rập khắp Los Angeles để tìm kiếm những phụ nữ trẻ, độc thân. Hughes tránh những tình tiết giật gân, giữ cho bạo lực chủ yếu ở ngoài sân khấu; thay vào đó, điều làm cho tiểu thuyết của bà hấp dẫn và đáng lo ngại là sự tập trung vào những gì tầm thường nhất trong cuộc sống và động cơ của gã sát nhân.

Độc giả sẽ nhận ra mối nguy độc hại đang sôi sục bên dưới vẻ ngoài của một người đàn ông quyến rũ, thông minh, luôn thấy rằng thế giới không cho hắn những gì hắn xứng đáng và cuối cùng đã giải phóng cơn thịnh nộ của mình trên thân xác những phụ nữ đáng thương. Nhịp điệu nhanh, lối viết đẹp và gần như chìm trong u tối, nhưng In a Lonely Place đã xoay sở để chống lại sự hoài nghi, thay vào đó là một thông điệp trao quyền ở đỉnh cao của nó, từ chối tôn vinh bạo lực áp lên các nhân vật nữ của nó – một điểm sáng cho thể loại bí ẩn giết người.

8. The Necrophiliac – Gabrielle Wittkop

Một người buôn đồ cổ hiền lành, lịch lãm kể lại những ám ảnh về tình yêu và tình dục với những xác chết mà anh ta đào lên, và kết quả là ít ghê tởm và nhiều cảm xúc hơn người ta có thể mong đợi từ một cuốn nhật ký hư cấu của một kẻ ái tử thi. Một ví dụ tuyệt vời cho thấy rằng bằng việc mô tả chính xác, không thêm bớt về các hành vi khủng khiếp có thể đẩy người đọc vượt khỏi nỗi kinh hoàng vào cõi hiểu biết, cảm thông và thậm chí là thấu hiểu dịu dàng. Từ một sự đồi trụy cụ thể, ta hiểu rằng sự đồi trụy của mọi ham muốn sinh ra từ sự cô đơn. Một viên ngọc quý, tinh xảo đã gây hoang mang cho độc giả châu Âu kể từ khi xuất bản năm 1972.

9. Greed – Elfriede Jelinek

Tiểu thuyết gần như không có cốt truyện này, về một cô gái bị một cảnh sát ở vùng nông thôn Áo nhấn chìm cho chết đuối, đã lựa chọn một câu chuyện trinh thám bí ẩn điển hình và biến nó thành luẩn quẩn từ trong ra ngoài. Chẳng có gì là bí ẩn, và nhân vật chính của câu chuyện không phải là nạn nhân hay những người tìm kiếm công lý cho cô, mà là hồ nước ô nhiễm nơi cô chết. Jelinek mô tả làm nước độc hại với những chi tiết gợi cảm vừa tàn phá vừa bệnh hoạn, như thể chính hồ nước là cơ thể xinh đẹp của một cô gái bị sát hại. Một cuộc suy xét ảm đạm về tính gia trưởng, giá trị tư sản và tính bạo lực đối với phụ nữ, đó cũng là lời khóc than cho tự nhiên, bị ô nhiễm bởi sự thờ ơ với tất cả những người khác của sát nhân ẩn dụ: một tác phẩm kinh dị với tầm nhìn đạo đức không khoan nhượng.

10. Ghost Wall – Sarah Moss

Silvie, một cô bé trong độ tuổi thiếu niên, thông minh nhưng hay xa lánh xã hội, đã cùng gia đình tham gia một lớp khảo cổ học trong rừng để tái hiện cuộc sống của một bộ lạc thời tiền công nghiệp.

Khi những người đàn ông trong nhóm tách ra khỏi phụ nữ, tham gia vào những cuộc truy đuổi ngày càng dữ dội và bí ẩn tại Ghost Wall, Silvie tự hỏi liệu thế giới quan của cha cô – rằng bạo lực tâm lý và thể xác nhất thiết phải được sử dụng, không chỉ với phụ nữ, mà là với mọi vật trong thiên nhiên – là thứ duy nhất cô được thừa hưởng. Chủ nghĩa hiện thực căng thẳng trong văn của Moss, kết hợp với sự hướng đi ngày càng hoang đường của câu chuyện, khiến người đọc đặt câu hỏi về cách chúng ta sẵn sàng hy sinh bản thân và những người khác, để bảo vệ quyền lực tối cao của nam giới. Một lời nhắc nhở mạnh mẽ, được viết cách cực kỳ khéo léo về cách mà một câu chuyện kinh dị có thể phơi bày và phản ánh những mối quan tâm xã hội đương thời hiệu quả như thế nào.

Kim Phụng (Theo Publishers Weekly)

Leave a comment

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

Create your website at WordPress.com
Get started
%d bloggers like this: