Michel Moatti và định kiến về xu hướng kỹ thuật số

Buzz, mạng xã hội, việc coi nhẹ vấn đề đạo đức, cuộc đua “tin nóng” của giới nhà báo. Đó là những gì được nói đến trong cuốn tiểu thuyết kinh dị Tu n’aurais pas peur (tạm dịch:Bạn sẽ không sợ hãi) của Michel Moatti. Cách đây mười lăm năm, cốt truyện này có vẻ giống với một câu chuyện viễn tưởng đầy tính tiêu cực. Nhưng tiếc thay, đó lại chính là hiện tại của chúng ta, thật đáng sợ.

Câu chuyện lấy bối cảnh London hậu Brexit dưới thời thủ tướng Theresa May. Vào thời điểm này, người ta ví nước Anh như một loại “nước ép nguyên chất” đã trở thành “sữa chua hương và bánh hấp táo”, bị nhồi nhét bởi những thông tin chớp nhoáng được phát sóng liên tục trên truyền hình bởi những người giới thiệu chuẩn mực. Tất nhiên là đã có một vụ giết người diễn ra, nhưng chắc chắn nó cũng đã được thông tin lại theo hướng bạo lực gấp đôi, và được miêu tả một cách phóng đại (như là một xác chết được tìm thấy sâu dưới đáy hồ nước ở London, hay bị cột vào một ghế ngồi trên máy bay), cùng với những đoạn video vô nhân tính được đăng tải trên YouTube. Một cuộc điều tra của hai nhà báo: một người phụ nữ trẻ thuộc thời đại công nghệ và một “lão tướng” thuộc thời kỳ vàng son của báo in. Cả hai được đưa vào một môi trường thông tin đặc biệt, có ảnh hưởng tới sự sống còn của một tờ báo. Qua đó, họ khám phá ra một thế giới truyền thông và cái gọi là bạo lực trực tuyến.

Khả năng viết văn thiên hướng trinh thám của vị tác giả, giáo sư đại học này đã được khám phá ra khi ông lần theo dấu vết của Jack the Ripper (trong tiểu thuyết Trở về Whitechapel năm 2013, tái bản bởi NXB 10/18). Được thúc đẩy bởi tài năng và sự quan tâm thật sự dành cho môn nghệ thuật này, Michel Moatti đã tìm hiểu và sáng tạo nên một tác phẩm kinh dị qua đó đưa ra ý kiến của mình về thời đại kỹ thuật số. Cùng với sự tăng tốc thông tin, những tin tức thiếu xác thực trở nên phổ biến, các trang mạng xã hội tràn ngập, quá trình kiểm duyệt bị lơ là… sự gia tăng chóng mặt của “những trang web gây mê muội”. Những “người mù chữ bình luận về các bài viết, xỉa xói người khác với giọng điệu của một chuyên gia bằng những lỗi ngữ pháp và lời lăng mạ”. Những điều này có ý nghĩa gì với bạn không?

Tu n’aurais pas peur – Michel Moatti , NXB HC, 480 trang, 19 euro.

Trích đoạn

Đúng vậy. Bây giờ thì ông đã chắc chắn. Các máy quay đã được gắn vào chiếc ghế điện! Ông có thể tìm đâu ra một chiếc máy khác giống như vậy chứ? Và nếu như cái thiết bị điên rồ này được chế tạo ra chỉ một lần, thì phát minh điên rồ cuối cùng sẽ là: một chiếc ghế điện cho chính ông! McFarlane tưởng tượng một cách rõ ràng đoạn video trên YouTube trong đó mô tả từng bước tiến hành.

Từ việc lựa chọn gỗ (cách điện), các điện cực (kim loại dẫn điện tốt), đến việc lựa chọn điện áp (tối đa). Một làn sóng sợ ãi ập vào đầu Horace McFarlane, như những cơn sóng trong một cơn bão cứ va đập liên hồi vào các vách đá. Không quan trọng việc chiếc ghế điện đã được làm ra như thế nào. Ông ngồi lên đó! Buộc chặt! Với chiếc vòng kim loại trên cổ tay và mắt cá chân. McFarlane đã cố gắng nhớ lại những hình ảnh ông đã thấy trên mạng, trên một trong nhưng trang web máu me, tràn ngập những hình ảnh bệnh hoạn. Ông hình dung những hình ảnh bí mật từ một bản án tử hình lỗi thời bằng ghế điện ở miền nam Hoa Kỳ.

Một khung cảnh mờ ảo, một hình ảnh bị làm mờ và quá nhiều độ tương phản. Nhưng rồi chúng ta lạ nhìn thấy khuôn mặt theo kiểu bị bóp méo hình và sau đó bắt đầu tỏa khói. Mặc dù chất lượng hình ảnh của vụ nổ điện thật thảm hại, nhưng ông vẫn rất lạc quan khi nhìn thấy cảnh hộp sọ bị thiêu đốt và bắt đầu tan chảy do các dòng điện khổng lồ. Ngay lập tức ông thấy hối tiếc vì đã lục lại mớ ký ức này đã hằn sâu trong trí óc vẫn còn hoảng sợ của mình.

Phương Uyên (theo Le Point)

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

Powered by WordPress.com.

Up ↑

Create your website with WordPress.com
Get started
%d bloggers like this: