‘Chuyện ở nông trại’ phiên bản minh họa

Năm 1995, hơn 20 năm sau vẽ tranh minh họa châm biếm cho Alice ở xứ sở thần tiên, họa sĩ tranh biếm họa người Anh được yêu mến Ralph Steadman kết hợp tài năng đặc biệt của mình với một trong những cuốn sách gây tranh cãi nhất trên văn đàn. Để kỉ niệm 50 năm kể từ khi kiệt tác của George Orwell được xuất bản lần đầu tiên ở Mỹ, cuốn sách bán được hơn triệu bản trên toàn thế giới và được dịch ra hơn 70 ngôn ngữ, Steadman vẽ minh họa một ấn bản đặc biệt với tựa đề Animal Farm: A Fairy Story (tạm dịch: Chuyện ở nông trại: Một câu chuyện thần kỳ) với 100 tranh minh họa nửa tông và đủ tông không thể lẫn với bất kỳ nét họa nào khác.

Bên cạnh những bức hình minh họa của Steadman là lời nói đầu được Orwell đề xuất nhưng không được xuất bản trong ấn bản gốc của tác phẩm với tựa đề ‘The Freedom of the Press‘ (tạm dịch: Tự do Báo chí) – một bài phê bình nỗi e sợ dư luận xã hội của giới truyền thông và sự vùi lấp trách nhiệm cơ bản của nghề làm báo. Mặc dù những gì Orwell viết nhắm đến quy trình tự kiểm duyệt cuốn sách Chuyện ở nông trại của các NXB châu Âu thời điểm đó, nhưng nếu xét trong thời đại báo chí dung túng cho luồng thông tin chiều lòng thị hiếu của độc giả hiện nay thì bài phê bình của ông lại là những lời tiên tri đúng đến giật mình.

Mối đe dọa chính của tự do tư tưởng và tự do ngôn luận vào thời điểm này không phải là sự can thiệp trực tiếp của của bất kì cơ quan chính thống nào. Nếu các NXB và biên tập viên dùng ảnh hưởng cá nhân để gạt bỏ một số đề tài ra khỏi ngành xuất bản thì không phải do họ sợ bị truy tố mà vì họ e ngại dư luận xã hội. Ở đất nước này, sự nhút nhát về mặt tư duy là kẻ thù nguy hiểm nhất của cánh nhà văn và nhà báo.

Chân dung của George Orwell qua nét vẽ của Ralph Steadman

Chao ôi! Ấn bản tuyệt vời này không còn được in nữa, nhưng tôi có thể tìm ra bản sao còn sót lại và cho chúng ta cùng thưởng thức tài năng của Steadman.

Orwell kết luận bài phê bình của mình bằng một số ghi chú về hàm ý thường bị hiểu sai trong thông điệp sâu sắc của Chuyện ở nông trại:

Tôi không muốn bình luận về tác phẩm, nếu tự nó không tự toát lên giá trị của bản thân thì thật là thất bại. Nhưng tôi muốn nhấn mạnh hai điểm: một là, dù nhiều tình tiết được lấy từ Cách mạng Nga nhưng chúng đã được giản lược và trật tự thời gian cũng thay đổi; điều này cần thiết cho sự cân đối của câu chuyện. Điểm thứ hai bị các nhà phê bình bỏ lỡ có lẽ vì tôi còn ít nhấn mạnh. Một số người đọc có thể gấp lại trang sách với ấn tượng rằng nó kết thúc trong sự hòa hợp vẹn toàn giữa loài lợn và loài người. Đó không phải là ý định của của tôi; trái lại tôi có ý kết thúc bằng một nốt vang lớn cho mối bất hòa vì tôi sáng tác ngay sau hội nghị Teheran – một sự kiện mọi người vốn nghĩ nó thiết lập nên mối quan hệ tốt đẹp nhất giữa Liên bang Xô viết và phương Tây. Cá nhân tôi không tin mối quan hệ ấy có thể kéo dài và như thực tế chứng minh thì tôi không sai.

Animal Farm: A Fairy Story của Steadman là một tác phẩm mãn nhãn, bạn phải rất may mắn mới tranh được một bản sách cũ. Hãy thưởng thức ấn bản đặc biệt này song song với bản minh họa của Alice ở xứ sở thần tiên và các bản vẽ dấu mực về chó của Steadman, sau đó hãy chắc rằng bạn cảm nhận kỹ bài phê bình ‘The Freedom of the Press’ của Orwell.

Lê Bảo Trân (theo Brain pickings)

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

Powered by WordPress.com.

Up ↑

Create your website at WordPress.com
Get started
%d bloggers like this: