Hai tác phẩm kinh điển sẽ biến mất khỏi trường học vì phân biệt chủng tộc ?

Hai tác phẩm “Giết con chim nhại” và “Cuộc phiêu lưu của Huckleberry Finn” đã biến mất khỏi các lớp học ở miền Nam nước Mỹ sau lời yêu cầu của một phụ huynh. Tờ The Guardian cho biết, sự xuất hiện của quá nhiều từ ngữ phân biệt chủng tộc đã đưa đến đơn khiếu nại này.

Quận Accomack, bang Virginia đã cấm hai tiểu thuyết “Giết con chim nhại “ của Harper Lee và “Cuộc phiêu lưu của Huckleberry Finn” của Mark Twain tại các trường công lập vào ngày 3 tháng 12 vừa rồi. Lý do ? 250 lần xuất hiện sự phân biệt chủng tộc với cách gọi “nigger” (mọi đen) đã được sử dụng trong hai tác phẩm này tương ứng với  thời điểm viết chúng là năm 1960 và 1840. Tờ The guardian cho biết, quyết định này được đưa ra sau đơn khiếu nại của một bà mẹ có con trai là người lai, học sinh này đã bị shock bởi sự lặp đi lặp lại của từ ngữ trên trong cả hai tác phẩm.

Người mẹ này đã tuyên bố với báo chí Anh rằng “Có rất nhiều từ ngữ phân biệt chủng tộc giống như vậy nữa mà các bạn không thể bỏ qua được” . Quyết định của cô dường như cũng được thúc đẩy bởi bầu không khí chính trị sau khi Donald Trump được bầu làm tổng thống Hoa Kỳ, vì cô cho rằng Donald Trump đã thiếu hợp lý khi đưa những tác phẩm như thế vào trường học trong tình hình nước Mỹ vẫn còn đang “chia rẽ”. Đây là một sự ám chỉ kín đáo được thể hiện bởi phe cánh tả, là những người ủng hộ tư tưởng phân biệt chủng tộc của cựu ứng viên đảng Cộng hòa. Với việc một ứng cử viên đảng Cộng hòa đắc cử tổng thống, cuộc tranh luận về vấn đề ngôn từ phân biệt chủng tộc này sẽ càng gay gắt hơn trong cộng đồng.

“Giất con chim nhại” – tác phẩm nổi tiếng của Harper Lee đã bị đề nghị đưa ra khỏi chương trình nhà trường vì sử dụng từ “mọi đen”

Một cuộc tranh cãi giả?

Trong khi chờ đợi quyết định của hội đồng về tương lai của hai quyển sách, lệnh cấm phát hành hai tác phẩm này tại các trường học vẫn chưa được công bố. Tuy vậy tác phẩm “Giết con chim nhại”“Cuộc phiêu lưu của Huckleberry Finn” đã không còn xuất hiện tại các thư viện công cộng và trong các trường học ở bang Virginia nữa.

Bộ phim chuyển thể từ tiểu thuyết “Giết con chim nhại” với sự tham gia của diên viên Gregory Peck cũng gây được tiếng vang lớn

Quyết định này đã khiến NCAC (Liên minh chống chỉ trích văn học) phải phản ứng, tổ chức của Mỹ đã bày tỏ một quyết định “đặc biệt khó chịu” trên trang web của mình và tỏ ra tiếc nuối khi lời phàn nàn của vị phụ huynh đã khiến các trường học ở Virginia phải “tìm cách né tránh các cuộc bút chiến về chủ đề phân biệt chủng tộc đã gây tổn hại cho các học sinh”.

NCAC cũng đã gửi một lá thư đến ban giám hiệu các trường ở Virginia nhằm nhắc lại một lần nữa sự cần thiết của việc học hai tác phẩm này ở trường: “Mỗi quyển sách cho phép đọc giả có một sự hiểu biết về quan hệ chủng tộc tại Mỹ trong quá khứ, đồng thời giúp học sinh xem xét vấn đề này trong hiện tại. Dù trong lúc này có nhiều sự tranh cãi, chúng ta cần phải hiểu rằng những từ ngữ xúc phạm về chủng tộc này bày tỏ một hiện thực lịch sử Hoa Kỳ và cần phải được học dưới sự dẫn dắt của một giáo viên.”

giet con chim nhai

Hai tác giả là nguồn gốc của các trận bút chiến

Đây không phải là lần đầu hai tác giả gây ra các cuộc tranh luận như vậy. Như trang Slate đã trình bày, Hiệp hội các thư viện Mỹ (ALA) đã xếp tác phẩm “Những cuộc phiêu lưu của Huckleberry Finn” ở hạng thứ 14 trong danh sách những tác phẩm thường xuyên bị cấm hoặc gây tranh cãi (trong các thư viện, trường học , phương tiện truyền thông…) kể từ đầu thế kỷ 21. Tuyệt tác văn học của Harper Lee, “Giết con chim nhại”, cũng có mặt trong danh sách tại vị trí thứ 12. Năm 2011, nhà xuất bản Mỹ NewSouth Books thậm chí đã quyết định tái bản cuốn tiểu thuyết, trong đó thay thế từ “mọi đen” bằng từ “nô lệ”…

nhung cuoc phuu luu cua Huckleberry Finn
Cuốn sách dành cho thiếu nhi của Mark Twain cũng đang phải chịu điều tương tự. Số phận của cả hai tác phẩm vẫn chưa được định đoạt

Mark Twain, người theo chủ nghĩa chủng tộc ? Kết luận này được đưa ra quá vội vàng và quên mất cốt truyện của cuốn tiểu thuyết, câu chuyện kể về những chuyến phiêu lưu của Huck, bạn của Tom Sawyer và Jim- một nô lệ bỏ trốn, tất cả các chi tiết đều đứng về phía hai nhân vật chính.

Về việc xuất bản phiên bản “ chỉnh sửa” của tác phẩm này, giảng viên người Mỹ Sarah Churchwell cũng đã thể hiện sự phẫn nộ của mình trên tờ The Guardian: “Nhiều độc giả không phân biệt được giữa một tác phẩm kỳ thị chủng tộc và một tác phẩm với những nhân vật kỳ thị chủng tộc. Chúng ta có thể thấy việc tác giả dành một sự cảm thông rõ ràng dành cho Huck và Jim, và chống lại những kẻ theo chế độ nô lệ (những người da trắng) đã bị che khuất chỉ bởi việc sử dụng từ “mọi đen”- dù đó là từ duy nhất mà những đứa trẻ vùng quê mù chữ trong những năm 1840 đã sử dụng để nói về một người nô lệ.”

Lời chỉ trích đối với hai tác phẩm, được thổi bùng lên trong bầu không khí căng thẳng của nước Mỹ dưới thời Trump, cũng được xem như một trong những chủ đề nổi bật nhất trong những cuộc tranh luận của cộng đồng Mỹ, chủ đề “chiếm hữu văn hóa”. Giữa hàng trăm cuộc bút chiến, khái niệm này chỉ rõ sự chiếm hữu văn hóa của một bộ phận nhỏ người da trắng.

Theo Micheal North, giảng viên văn học Mỹ được phỏng vấn bởi trang France Info, những tranh cãi nổi lên bởi thuyết thuyết gia Mark Twain cũng sẽ “liên quan một phần đến việc Twain đã tạo nên một nhân vật người Mỹ gốc Phi để nói hộ những tâm tư của mình”. Một điều chắc chắn là dù đã trải qua 150 năm sau khi bãi bỏ chế độ nô lệ, nước Mỹ vẫn chưa thể quên đi vết thương này.

Phương Uyên (theo Le Figaro)

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

Powered by WordPress.com.

Up ↑

Create your website at WordPress.com
Get started
%d bloggers like this: