Những dinh thự bí ẩn trong thế giới văn học

Khi nhắc đến thuật ngữ “xây dựng thế giới” (world-building), mọi người thường sẽ liên tưởng đến hình ảnh bản đồ, sổ tay ghi chú và những vùng đất mới kì diệu và đầy màu sắc. Nhưng cái thế giới làm tôi(*) thấy thích thú nhất lại chỉ nằm vỏn vẹn trong bốn bức tường.

tiny-reading

Tôi đã luôn hứng thú với những căn nhà, kể cả trong thực tế (tôi có một thói quen xấu là nhìn trộm cửa sổ nhà hàng xóm vào buổi tối khi đèn còn sáng) và cả trong hư cấu, từ tác phẩm Green Gables đến Hill House. Cuốn sách đầu tiên mà tôi viết cho các đọc giả trẻ – câu chuyện mà sau này đã trở thành tác phẩm The Books of Elsewhere – được lấy cảm hứng từ một ngôi nhà trong khu phố nơi tôi sống: tòa nhà xây theo kiểu kiến trúc thời Victoria – có lẽ đã từng có một thời huy hoàng lộng lẫy – nhưng bây giờ đã trở nên xập xệ với bãi cỏ đầy những máy móc dị thường.

Vì sao tôi lại có một niềm đam mê vô tận với những ngôi nhà? Bởi vì trong mắt tôi, mỗi ngôi nhà mở ra cả một xứ sở.

Mỗi ngôi nhà có một bầu không khí riêng. Mỗi ngôi nhà có những cư dân và văn hóa riêng, có các thực phẩm đặc trưng và nghệ thuật, lễ nghi riêng biệt. Mỗi ngôi nhà có lịch sử của riêng nó, những luật lệ và quyền hạn riêng. Và (giống như cấu trúc của một cuốn tiểu thuyết được yêu mến), những ngôi nhà sở hữu phần bên trong to lớn – đủ lớn để có thể chứa đầy đủ hoặc gần như tất cả hành động, sự việc của cả cuốn tiểu thuyết.

“Inch mở cửa, lò mò đến cửa sổ, và khẽ nhòm vào trong cái thế giới được xây dựng một cách công phu.”

1. The House of the Seven Gables – Nathaniel Hawthorne

The House of the Seven Gables

Tạm dịch: Ngôi nhà có bảy đầu hồi.

Câu chuyện của Hawthorne chủ yếu về bầu không khí; một trong số những người sống trong ngôi nhà miêu tả bầu không khí ấy “chẳng khác một nhà ngục cũ kĩ, điên rồ, mục nát, tồi tàn và đau khổ”. Cộng thêm vào đó phiên tòa phù thủy, thuật thôi miên và lời nguyền ám cả gia đình, bạn sẽ có tác phẩm Gothic tuyệt vời nhất của nước Mỹ.

2. The Haunting of Hill House – Shirley Jackson

The Haunting of Hill House
Tạm dịch: Ngôi nhà bị quỷ ám.

Hill House quả thật rất khó chịu, rất bất ngờ, rất sai lầm trong cấu trúc đến nỗi nó làm những người khách đến thăm phát bệnh. Có khi làm họ phát điên. Hoặc có lẽ những trải nghiệm họ có là thật. Chúng ta sẽ chẳng bao giờ biết được cái gì đang lảng vảng trong Hill House – chỉ một mình nó ở đó. Và như thế thôi cũng đủ ghê sợ rồi.

3. The Turn of the Screw – Henry James

The Turn of the Screw and Other Short Works

Khu nhà của Bly kéo dài, cô lập và sống ở đó là những nhân vật dường như không xứng đáng với sự tin tưởng của người đọc – một bối cảnh hoàn hảo cho một câu chuyện kinh dị đầy tinh tế.

4. “Khu vườn bí mật” – Frances Hodgson Burnett

Khu vuon bi mat new

The Secret Garden (1910), Nguyễn Tuấn Khanh dịch (2010, 371 trang), NXB Văn Học, NPH Nhã Nam.

Misselthwaite Manor là một biệt thự cô đơn, cằn cỗi, vô hình đâu đó vang vọng những tiếng trẻ em khóc thút thít cho đến khi một đứa bé khác đến và làm khu vườn tràn đầy sức sống trở lại.

5. House of Many Ways – Diana Wynne Jones

the house of many ways

Trong phần tiếp theo của Howl’s Moving Castle (tác phẩm nói về thế giới kì diệu tồn tại trong một căn nhà), mỗi lần người giúp việc Chairman mở cửa, cánh cửa ấy lại dẫn cô ta đến một nơi khác nhau: một nhà bếp bẩn thỉu, một phòng đọc đầy sách ma thuật, một nhà tắm lạnh cóng. Hơn một nửa cuốn sách, chứng kiến cô ta khổ sở với những bí ẩn trong ngôi nhà quả là rất thú vị.

6. Rebecca – Daphne Du Maurier

Rebecca

Những phong tục hà khắc của Manderley gần như nghiền nát bà DeWinter (vợ thứ của ông DeWinter sau khi người vợ đầu tiên mất trong một tai nạn). Bà bị người quản gia Danvers dường như ép buộc phải đi đứng và làm mọi việc y hệt như vợ cũ của ông DeWinter. Rebecca (vợ cũ của ông DeWinter) đã mất, tuy nhiên gia đình DeWinters vẫn chưa thể được tự do chừng nào Manderley còn tồn tại.

7. “Đồi gió hú” – Emily Brontë

wuthering heights
Wuthering Heights (1847), Dương Tường dịch (2014, 492 trang), NXB Văn Học, NPH Nhã Nam.

Một trang trại đá lạnh lẽo chốn hoang dã, gió tạt vào những cánh đồng hoang ở Yorkshire… Câu chuyện của Heathcliff và Catherine sẽ không – hoặc sẽ không thể – được mở ra giống như vậy ở một nơi nào khác.

8. Little, Big – John Crowley

little, big

Edgewood, khu đất sau này thuộc về gia đình Drinkwater, không thể được tìm thấy trên bất cứ bản đồ nào, và vẻ ngoài của nó có vẻ như thay đổi theo từng góc nhìn khác nhau – một góc nhìn giống kiểu gothic, một góc khác lại giống kiểu Victoria, một góc khác thì trông hiện đại. Edgewood quả thực là một dinh thự được tạo thành bởi vô số ngôi nhà khác nhau, cũng giống như gia đình Drinkwater tuy là một nhưng lại rất phong phú. Tác phẩm này được tạo nên bởi những thế hệ và câu chuyện đa diện, đa hình.

9. “Đại gia Gatsby” – F.Scott Fitzgerald

ĐẠI GIA GATSBY - F. Scott Fitzgerald

The Great Gatsby, Trịnh Lữ dịch (2009, 260 trang), NXB Hội Nhà Văn, NPH Nhã Nam.

Dinh thự West Egg của Jay Gatsby thực sự có thể đại diện cho chính ngài Gatsby. Ấn tượng ban đầu của bất kì ai về ngôi nhà này đều là sự trang trọng, giàu có, cuốn hút và vui nhộn. Nhưng khi người đọc lẫn người kể chuyện biết nhiều hơn về ngài Gatsby, sự thật dần dần hé lộ, ngôi nhà hiện ra to lớn nhưng trống rỗng một cách kì quặc – một vẻ ngoài đáng ghen tị nhưng bên trong hoàn toàn sáo rỗng.

*Jacqueline West, tác giả của cuốn sách The Books of Elsewhere.

Lam Phương (theo Huffpost)

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

Powered by WordPress.com.

Up ↑

Create your website at WordPress.com
Get started
%d bloggers like this: